Praktyczne spojrzenie na hiszpańskie regiony winiarskie

Autor: Amaya Cervero, Spanish Wine Lover

W 2013, pierwszy raz w historii, dzięki wyjątkowo obfitym zbiorom, Hiszpania stała się największym na świecie producentem wina. Stało się to po części również z powodu nietypowo słabych zbiorów we Francji i we Włoszech – głównych rywali Hiszpanii w tej winiarskiej lidze. Można by sądzić, że przyjemny i słoneczny klimat Hiszpanii sprzyja łatwym i bogatym winobraniom, ale to uproszczona wizja kraju, który szczyci się największym areałem upraw win na świecie.

Jest bardzo wiele hiszpańskich regionów winiarskich, które wymykają się stereotypowi
o bezproblemowym  dojrzewaniu winogron i braku opadów. To między innymi słynna Ribera del Duero, gdzie cykl wegetatywny jest wyjątkowo krótki, a winiarze zmagają się
z przymrozkami zarówno w maju jak i we wrześniu.
Z kolei na północno zachodnim krańcu półwyspu, w krainie Albariño (Rías Baixas), roczna średnia opadów wynosi 1.600 mm, znacznie więcej niż w Szampanii czy Mozeli. Poważnym zagrożeniem dla upraw tamtego regionu są choroby roślin spowodowane dużą wilgotnością, a ponadto winobranie w Rías Baixas musi skończyć się przed nadejściem atlantyckich cyklonów definitywnie kończących letnią pogodę.
Równie trudnym wyzwaniem jest w niektórych rocznikach osiągnięcie porządanej dojrzałości w północnych częściach regionów Nawarra, Rioja, Leon czy Katalonia.

Z drugiej strony, gorąco nie koniecznie jest korzystne dla rozwoju winorośli, zwłaszcza jeśli temperatura przekracza 40ºC. A to zdarza się często w regionie La Mancha, Kordoba, Ekstremadura czy w rejonie tzw. Levantu czyli okolicach Alicante i Jumilla.
W Katalonii, spragnione krzewy Prioratu (300 mm deszczu to wszystko, co dostają rocznie)  muszą sięgać korzeniami bardzo głęboko w poszukiwaniu wody i substancji odżywczych. Jednak owoce ze starych szczepów na bardzo ubogich łupkowych glebach w połączeniu z ekstremalnym klimatem dają wina bardzo skoncentrowane i wyjątkowe. Na szczęście moda na supermocarne wina, panująca w Priorat w latach 90, ustępuje na rzecz stylu bardziej aromatycznego i zrównoważonego, z łagodnymi taninami i przyjemnym śródziemnomorskim charakterem.

Codzienność hiszpańskich winiarzy to zatem walka o dobrą równowagę w winie, czyli zintegrowany alkohol i owocową świeżość, szczególnie w regionach gorących i suchych.

Hiszpania to kraj bardzo górzysty, z rozległą i wysoko położoną mesetą, zajmującą całą centralną cześć kraju. W osiąganiu jakości wysokość nad poziomem morza ma decydujące znaczenia. Uprawa na takiej wysokości zapewnia wydłużony czas dojrzewania owoców, który nadaje winom świeżości i równowagi.

Choć w ogólnym ujęciu Hiszpania to kraina słońca, w przypadku win zaskakuje różnorodnością i oferuje taką mnogość stylów, że zdoła zadowolić każde podniebienie.
Ale gdzie i jak szukać, aby odnaleźć ulubione wino?

Oto moja próba naszkicowania mapy myśli, która dzieli Hiszpanię na strefy (niekoniecznie obowiązujące apelacje) wedle stylów i rodzajów win. Mam nadzieję, że ten schematyczny
(i również bardzo osobisty) podział pomoże Wam w wyborze, gdy staniecie przed półką
z winami hiszpańskimi. Polecam zerknąć na mapę Wines from Spain, aby zlokalizować regiony, o których wspomnę.

Mapa hiszpanskich regionow winiarskich

Owocowe bomby
To wina czerwone o bardzo zbudowanej strukturze, zwykle z wysokim alkoholem, i w wielu przypadkach zdolne do niesamowitej finezji. Gdzie je znaleźć? Produkuje się je przede wszystkim w trzech potężnych apelacjach:  Ribera del Duero  i okolice; Toro, tu wina wydają się być nieco cięższe, ale również oferują zmysłowe tekstury, gdy alkohol jest dobrze zintegrowany oraz Priorat w Katalonii. Dodałabym tu pozornie mało efektowny region Almansa w prowincji Kastylia La Mancha. Fani struktury pokochają moc osiągnięta ze starych winorośli odmiany Garnacha Tintorera.  W winach jednoszczepowych Garnacha Tintorera może być prawdziwą bestią!

Subtelność
Rioja to ciągle miejsce, gdzie powstają wina doskonałe: subtelne, złożone, z bogactwem niuansów i zdolne do długiego starzenia. Od historycznych win Gran Reserva, które przeżywają swój renesans, po nowe projekty, polegające na odkrywaniu konkretnych działek (terroirs). Jedynym regionem, który mógłby rywalizować ze stylem win Rioja, choć na razie to raczej pobożne życzenie a nie rzeczywistość, jest Nawarra, zwłaszcza jej centralne i północne obszarach.

Śródziemnomorze
Jest coś magicznego w sposobie, w jaki wielu czołowych winiarzy tej części Hiszpanii łączy świeżość z doskonale dojrzałymi winogronami. Dotyczy to odmiany Monastrell w Alicante, Yecla i Jumilla oraz szczepu Garnacha (nierzadko w towarzystwie Cariñena) w Katalonii.
W tych winach jest oddech śródziemnomorskich lasów (piniowe orzeszki, rozmaryn i/lub tymianek), który kontruje ogólnie wysoki poziom alkoholu. Wiele międzynarodowych szczepów uprawianych w hiszpańskim basenie Morza Śródziemnego też może rozwinąć takie właściwości, jeśli trzyma się w ryzach ich plony. W tej grupie powinno się zawrzeć ponadto czerwone wina z apelacji Priorat produkowane w bardziej aromatycznej i delikatnej stylistyce.

Hiszpański Nowy Świat
W tej kategorii umieszczam regiony, gdzie bardziej obecne są odmiany międzynarodowe.
To kataloński Penedès, Somontano w Aragonii, Nawarra i niektóre projekty w Kastylii La Manchy, Kastylii Leon, Ekstremadurze czy  Andaluzji. Obecna moda na odmiany autochtoniczne sprawia, że uprawa szczepów międzynarodowych jest postrzegana jako mniej atrakcyjna. Miała ona swą rację bytu w latach 90. Jednak nie należy zapominać, że wiele winnic w tych regionach zaczyna pracować z lokalnymi odmianami (Xarel.lo i Sumoll
w Penedès, Garnacha w Somontano) lub redefiniować swe mieszanki, tak jak to robia w Nawarra.

Powrót odmiany Garnacha
Mimo, że pod względem uprawianej powierzchni Garnacha spadła z niegdyś pierwszej, na czwartą pozycję, nigdy wcześniej nie było w Hiszpanii tylu fascynujących win z tej odmiany. Ich styl może się znacznie różnić w zależności od regionu. Będzie mocniejszy w Aragonii (Campo de Borja, Calatayud, Cariñena), bardziej dojrzały w Méntrida, a w regionie Nawarra (gdzie dużą część owoców Garnacha przeznacza się na wina różowe) będzie to styl chłodniejszy, o średnio zbudowanym ciele. Garnacha z rejonu Gredos (część Méntrida, Vinos de Madrid, Cebreros w Avila) może mieć tyle osobowości i mineralności, że wolę włączyć je do kolejnej kategorii.

Nowe ekscytujące smaki
To wspaniały wynik głębokiego zrozumienia lokalnych odmian i właściwości różnych terroir. Nowe pokolenie młodych i doświadczonych winiarzy wstrząsnęło hiszpańskim winiarstwem. Odzyskiwanie przez nich starych winnic obsadzonych lokalnymi winogronami i poświęcona im uwaga to zwrot w kierunku szkoły burgundzkiej. W rzeczywistości, delikatność wielu rodzimych winogron, na których pracują ci młodzi zapaleńcy ma więcej wspólnego z Pinot Noir niż z masowym stylem niektórych z regionów zdominowanych przez Tempranillo. Można odkrywać niektóre z tych wspaniałych win na Wyspach Kanaryjskich, Balearach, w Gredos, w Ribeira Sacra, Bierzo, Sierra de Salamanca, Tierra de León. Niestety, w większości to małe produkcje z przydomowych winnic, ograniczonych wielkością działki.

Specjaliści od win białych
Hiszpańskie wina białe kwitną niezwykle w ostatnim dziesięcioleciu, prowadzone silnym charakter białych Albariño i Verdejo oraz rosnącym popytem na rynkach międzynarodowych. Większość hiszpańskich regionów wyspecjalizowanych w winach białych jest ściśle związana z konkretną odmianą, która dominuje w uprawie. Jej nazwę ujęłam w nawiasie. Te regiony to Rueda (Verdejo) w prowincji Kastylia Leon; Rías Baixas (Albariño),  Valdeorras (Godello) oraz Ribeiro (Treixadura) w północnej Galicji; Txakoli (Hondarrabi Zuri) w Kraju Basków; Terra Alta (Garnacha Blanca) w Katalonii. Inne ciekawe wina białe to te ze szczepu Albillo w różnych obszarach Kastylii  Leon oraz najlepsze białe z Rioja (zwłaszcza Viura, ale również niektóre wina Malvasia i Garnacha Blanca).
Wszystkie i każde z osobna prezentują niesamowite bogactwo stylów, które czyni hiszpański świat win tak różnorodnym.

Prym ilości nad jakością
Ta smutna sytuacja też ma miejsce i dotyczy głównie ogromnego obszaru Kastylii La Mancha oraz Ekstremadury. W Kastylia La Mancha znajduje się kilka winiarskich apelacji
(La Mancha, Valdepeñas, Mondejar, Manchuela, Uclés, Ribera del Júcar i Almansa). Jednak w tym morzu winnic istnieje wiele wyjątków, z jednej strony wiele perełek – pojedynczych butikowych producentów,  a z drugiej, coraz więcej zaangażowanych winiarzy pracujących nad poprawą jakości swoich win.

Jerez – Sherry
Ten historyczny region na południu Andaluzji, razem z Montilla-Moriles w okolicach Kordoby zasługuje na osobny rozdział. Ich tradycyjne wina są unikalne: fino, manzanilla (produkowane wyłączenie w nadmorskim miasteczku Sanlucar de Barrameda), palo cortado, amontillado i oloroso. Każda butelka to ogromna przyjemność dla znawcy, mając na uwadze specyfikę ich produkcji oraz czas starzenia.  Dodatkowo są niezwykle wszechstronne przy stole, zwłaszcza jako towarzystwo do potraw trudno komponowalnych z winem (takich jak marynaty czy sałatki przyprawiane octem).

Cicha słodka rewolucja
Choć pod wieloma względami wydaje się, że słodkie wina wyszły z mody, jak większość europejskich producentów również Hiszpania ma swoje smakowite specjały. Wiele z nich
w ostatnich latach wraca z dużym sukcesem na stoły. Szczególnie docenia się wina naturalnie słodkie (bez dodatku alkoholu) jak moscatele z Malagi, Nawarry i Alicante oraz Malvasía z wyspy Lanzarote. Podobnie mają się słodkie wina powstające z odmian czerwonych. Jednym z nich jest słynny Fondillón z Alicante, ale tez inne wina ze śródziemnomorskich regionów produkowane ze szczepów Monastrell i Garnacha.
Na koniec należy wymienić gęste, tłuste i ciemne PX Pedro Ximenez z Montilla-Moriles – wino likierowe, powstające z rodzynek. To również naturalnie słodkie wino, gdyż w procesie jego dojrzewania drożdże nie dają rady zamienić w alkohol całego cukru zawartego
w rodzynkach wysuszonych w andaluzyjskim słońcu.

Artykuł pióra Amaya Cervera opublikowany na jej blogu Spanish Wine Lover
http://www.spanishwinelover.com/HOME
Tłumaczenie: Małgorzata Kozakiewicz

Oryginalny artykuł dostepny jest tu:
https://www.spanishwinelover.com/conoce-2-una-mirada-practica-a-las-regiones-espanolas

 

Udostępnij
Share on FacebookShare on Google+