Foods Wines from Spain Hiszpanskie Wina FEDER

Hiszpania to światowy lider na rynku wina wolnego od chemii

Osiolki w organicznej winiarni Celler del Roure

Powierzchnia winnic uprawianych w sposób zgodny z naturą rośnie. To tendencja nie do powstrzymania. Życie w stylu eko wybiera coraz więcej hiszpańskich winiarzy i konsumentów na całym świecie.
Ale co to jest wino ekologiczne? Z angielskiego wymiennie wino ekologiczne nazywa się organicznym. To wino z owoców pochodzących z winnic, w których nie stosuje się nawozów sztucznych, pestycydów ani przemysłowych herbicydów. Używane nawozy są wyłącznie organiczne i stosuje się je z poszanowaniem środowiska naturalnego, bioróżnorodności i zdrowia. Z kolei w winiarni, w procesie winiarskim, stawia się na użycie autochtonicznych drożdży i naturalnych, roślinnych i mineralnych, środków do klarowania wina, a minimalizuje się dodawanie siarki.

Rozszerzając kwestie ekologiczne, obok unijnej certyfikacji, w Hiszpanii już w 2011 powstało zrzeszenie winiarzy dla klimatu Wineries for Climate Protection (WfCP). Wspiera ono winnice w uzyskaniu neutralności klimatycznej i wydaje świadectwa producentom spełniającym wymogi produkcji przyjaznej środowisku. Filozofia działania certyfikowanych winnic WfCP to ciągłe doskonalenie i zrównoważony rozwój oparty na czterech fundamentalnych filarach: redukcji emisji gazów cieplarnianych, zrównoważonej gospodarce wodnej, redukcji odpadów i wykorzystaniu energi z odnawialnych źródeł.

Hiszpańskie Ministerstwo Rolnictwa opublikowało niedawno raport, który podsumowuje działania rolnictwa ekologicznego, w tym winnic ekologicznych. Uprawy organiczne o największej obecnie powierzchni, oprócz łąk i pastwisk, to zboża, gaje oliwne i winnice. W 2019 roku w Hiszpanii aż 41.840 rolników uprawiało ziemię w sposób ekologiczny (o 6% więcej niż w 2018 roku).

W raporcie podkreślono, że Hiszpania zajmuje pierwsze miejsce na świecie pod względem powierzchni ekologicznych winnic, reprezentując 27% światowej produkcji.

Wśród hiszpańskich prowincji, w rolnictwie ekologicznym przoduje Katalonia. Według danych przedstawionych przez Consell Català de la Producció Agrària Ecològica, już ponad 4.000 rolników to producenci ekologiczni. A spośród 53 tysięcy hektarów winnic zarejestrowanych w Katalonii, już ponad jedna trzecia jest uprawiana organicznie.  

Dla apelacji takich jak Penedès, która aspiruje do bycia w 100% ekologiczną, wino wolne od chemii to nie tylko chwilowa moda. Zarówno władze apelacji, jak i winiarze rozumieją, że uprawa winnicy w sposób organiczny to same korzyści. Mireia Torres Maczassek, zarządzająca winiarnią Jean Leon, przekonuje, że „uprawa organiczna prowadzi do osiągnięcia naturalnie zrównoważonej winnicy, szanującej rytm winorośli i całego otaczającego ją ekosystemu”.

Winiarnia Jean Leon współpracuje z Centrum Badań Ekologicznych by określić potencjał gleby winnicy w zakresie pochłaniania dwutlenku węgla z atmosfery. W badaniu bierze udział jedna z ekologicznych parceli, zlokalizowana w gminie Torrelavit (Alt Penedès). Będzie ona przez 3 lata monitorowana by ustalić, jaki rodzaj roślin okrywowych zatrzymuje największe ilości dwutlenku węgla w glebie. Według Mireii „celem ekologicznej uprawy winorośli jest po pierwsze ochrona środowiska, utrzymanie żyzności gleby oraz wytworzenie produktów ze wszystkimi ich naturalnymi właściwościami”. Mireia wskazuje, że obok ekologicznej uprawy winorośli w Jean Leon, we wszystkich winiarniach rodziny Torres prowadzone są prace nad redukcją emisji CO2, generowanych przy produkcji wina oraz badania i prace w celu skutecznego zmniejszenia stężenia antropogenicznego CO2, wychwytując go z powietrza i wprowadzając do stabilnych struktur gleby.

Jordi Vinyals, szef grupy Marqués de Vargas (która ma winnice w Rioja, Rías Baixas i Ribera del Duero) od zawsze uważał, że wino powstaje w winnicy. Praca enologa w winiarni to zaledwie ostatni cyzel. Gleba i jej środowisko (terroir) odgrywa zasadniczą rolę w wyrażeniu oryginalności wina. Jordi zwraca uwagę, że naturalne środowisko winnic Marqués de Vargas jest dziedzictwem, które trzeba chronić stosując zrównoważone praktyki w winnicy i zmierzając w kierunku 100% ekologicznej uprawy winorośli. W grupie Marqués de Vargas glebę traktuje się jako żywy organizm, część większego ekosystemu, a jej organiczne prowadzenie to inwestycja bardzo długoterminowa.

Do 2025 wszystkie cavy z kategorii premium (Cavas de Guarda Superior) będą w całkowicie ekologiczne.

Apelacja win musujących Cava ogłosiła niedawno, że w 2025 roku wszystkie wina z kategorii Cavas de Guarda Superior (obejmującej produkty Reserva, Gran Reserva i Paraje Calificado) będą w 100% ekologiczne. To nie tylko ambitny cel ale prosty efekt nowych, wymagających przepisów, przyjętych przez apelację. Przepisy obowiązujące obecnie producentów DO Cava to najbardziej wymagające regulacje na świecie dotyczące win musujących powstających według metodą tradycyjną drugiej fermentacji w butelce.

Penedes, Rioja i Cava to tylko przykłady licznych działań hiszpańskich winiarzy i instytucji w kierunku ochrony środowiska i klimatu. Dzięki nim na stoły smakoszy na całym świecie może trafiać coraz więcej win ekologicznych powstałych według zasad zrównoważonego rolnictwa.

Tekst jest podsumowaniem szerszego zestawienia. Cały artykuł w wersji oryginalnej dostęny jest w gazecie La Vanguardia.